J U N A K #12

6. NAPRAWA ZESPOŁÓW

6.1. Głowica i cylinder

Zużywającymi się normalnie elementami głowicy są: gniazda zaworowe 4 i 6 (rys. S-22), zawory 8 i 19, prowadnice zaworowe 5 i 7, tulejki dźwigienek zaworowych 31, kamienie dźwigienek 13 i 18 oraz występuje spadek siły (zmęczenie) sprężyn zaworowych 20 i 21.

Rys. S-22 Głowica i cylinder

1 - cylinder, 2 - głowica, 3 - nakrętka mocująca głowicę, 4 - gniazdo zaworu wydechowego, 5 - prowadnica zaworu wydechowego, 6 - gniazdo zaworu ssącego, 7 - prowadnica zaworu ssącego, 8 - zawór ssący, 9 - dźwigienka zaworu ssącego, 10 - pokrywa sprężyn zaworowych tylna, 11 - uszczelka, 12 - wałek dźwigienki zaworu ssącego, 13 - kamień dźwigienki zaworu ssącego, 14 - czopkulowy, 15 - wałek dźwigienki zaworu wydechowego, 16 - dźwigienka zaworu wydechowego, 17 - miska dolna sprężyn zaworowych, 18 - kamień wyciskający zaworu wydechowego, 19 - zawór wydechowy, 20 - sprężyna zaworowa mniejsza, 21 - sprężyna zworowa większa, 22 - miska sprężyn zaworowych górna, 23 - łubka zaworu, 24 - pokrywka sprężyn zaworowych przednia, 25 - zaczep regulacji odprężacza, 26 - wkrętka złącza, 27 - układ rurek smarownych, 28 - uszczelka, 29 - tulejka, 30 - tulejka dystansowa, 31 - tulejka dźwigienki zaworowej, 32 - podkładka sprężyny wałka dźwigienek, 33 - sprężyna wałka dźwigienek zaworowych, 34 - uszczelka wałka dźwigienek, 35 - uchwyt zaciskający wałek dźwigienek, 36 - podkładka, 37 - uszczelka odprężacza, 38 - sprężyna odprężacza powrotna, 39 - oś odprężacza z krzywką

Rys. S-23 Głowica zdjęta z silnika
1 - układ rurek smarownych, 2 - osłona dolna popychacza, 3 - wkrętka złącza, 4 - nakrętka

Głowica kompletna po zdjęciu z silnika pokazana jest na rys. S-23.

Przy demontażu należy:

Zdjąć układ rurek smarujących 1 po odkręceniu wkrętek złącza 3 (rys. S-23);
Zdjąć osłony dolne popychaczy 2, które trzymane są tylko przez uszczelki gumowe z dość dużym wciskiem na rurkach aluminiowych. Osłony należy ściągać z jednoczesnym ich obrotem;
Zdjąć pokrywki sprężyn zaworowych 10 i 24 (rys. S-22 - dotyczy i dalszych pozycji) po odkręceniu sześciu nakrętek mocujących;
Zdjąć uchwyty zaciskające 35 i wyciągnąć wałki dźwigienek 12 i 15 przez ich obracanie (kluczem z wyposażenia) przytrzymując ręką części zwalniane: dźwigienkę 9 lub 16, tulejkę odległościową 30, podkładkę 32 i sprężynę 33;(rys. S-22)Ścisnąć za pomocą przyrządu SO3-P-1067A, przez miskę sprężyn 22, sprężyny zaworowe 20 i 21 i wyjąć łubki zaworowe 23, a następnie po zdjęciu przyrządu wyjąć zawory i inne zwolnione części.

Rys. S-24 Wyciąganie prowadnic zaworowych

Rys. S-25 Prowadnice zaworowe
1 - prowadnica zaworu ssącego, 2 - prowadnica zaworu wydechowego

6.1.1. Prowadnice zaworowe

Przed podjęciem decyzji o naprawie prowadnic zaworowych należy:

sprawdzić zamocowanie prowadnic w głowicy,

sprawdzić wymiary otworów w głowicy w przypadku luźnych prowadnic,

sprawdzić zużycie otworów w prowadnicach.

Na rysunku S-25 pokazane są prowadnice zaworowe z tabelami wymiarów średnicy otworu i średnicy zewnętrznej. Prowadnice różnią się od siebie kształtem i średnicami otworów, na co należy zwracać uwagę przy wciskaniu w głowicę, gdyż średnice zewnętrzne są te same. Nadwymiary średnicy zewnętrznej są przewidziane w przypadku rozbicia otworu w głowicy.
W przypadku uprzedniego wykorzystania nadwymiaru i zużycia otworów poza granice dopuszczalne lub obluzowania prowadnic w głowicy, należy prowadnice wymienić. Prowadnice wciskane powinny posiadać otwory II podwymiaru, gdyż w ten sposób można przedłużyć żywotność prowadnic, mając możliwość kilkakrotnego ich rozwiercania i kojarzenia z zaworami od trzonków podwymiarowych do nadwymiarowych (cztery naprawy). Wyciskanie i wciskanie prowadnic należy przeprowadzić po nagrzaniu głowicy do temperatury 150^oC. Do wyciągania służy ściągacz SO3-N-2890 (rys. S-24), do wciskania trzpień SO3-N-2831.

Rys. S-26 Obróbka gniazd zaworowych
1 - gniazdo zaworu ssącego, 2 - gniazdo zaworu wudechowego

Ze względu na wysoką temperaturę głowicy czynności wykonywać w rękawicach ochronnych.

Prowadnicę zaworu z średnicą zewnętrzną wykonaną w I nadwymiarze można wciskać bez dodatkowego rozwiercania otworu w głowicy, natomiast II nadwymiar wymaga poprawienia otworu rozwiertakiem. Jeżeli tylko wystąpiło zużycie otworu w prowadnicy należy rozwiercić otwór na nadwymiar i dobrać do otworu zawór z odpowiednim trzonkiem nadwymiarowym. Po wciśnięciu, otwory w prowadnicach kalibrować rozwiertakiem.

6.1.2. Gniazda zaworowe

Gniazda zaworowe w zależności od zużycia mogą być naprawiane przez docieranie, ewentualnie w przypadku większego zużycia lub nadpalenia, przez frezowanie i docieranie. Frezowanie gniazd wykonuje się kompletem frezów uniwersalnych do frezowania gniazd zaworowych.
Należy dążyć do zbierania jak najmniejszej warstwy materiału, gdyż przez to zwiększy się ilość możliwych napraw.
Szerokość przylgni utrzymać w granicach 1,6+2mm z tym, że musi się ona mieścić w stożku przylgni na zaworach (rys. S-26). Gniazdo zaworu ssącego posiada większą średnicę. Frezy o kącie wierzchołkowym 20^o służą tylko do współosiowego wyprowadzania krawędzi gniazda w stosunku do otworu w prowadnicy.

6.1.3. Zawory

Na rysunku (S-27) pokazane są zawory: ssący i wydechowy, różniące się średnicami grzybków i trzonków. Zużycie występuje na przylgni zaworowej, na trzonku i stopce.

Rys. S-27 Zawory
1 - zawór ssący, 2 - zawór wydechowy

Przy zatarciach i zużyciach średnic trzonków, można je przeszlifować na jeden z podwymiarów, ale tylko w przypadku zastosowania w głowicy prowadnic z otworami podwymiarowymi. Zawsze naprawę zaworów należy uzależnić od możliwości naprawczych otworów w prowadnicach (patrz punkt 6.1.1.), gdyż łatwiej jest wymienić zawór na nowy z odpowiednim trzonkiem niż prowadnicę. Przylgnie naprawia się przez szlifowanie z tym, że średnica zewnętrzna grzybka musi posiadać część walcową o szerokości minimum 0,5 mm.
Zagniecenie na stopkach usunąć przez szlifowanie fazy lub szlifowanie powierzchni stopki, nie głębiej jednak niż 0,5 mm i przy zachowaniu prostopadłości do średnicy trzonka. Jeżeli nie ma możliwości naprawy zaworów - wymienić je wówczas na nowe.
Każdorazowo przy wymianie, lub po naprawie zawory muszą być dotarte wspólnie z gniazdami przy użyciu odpowiednich past do docierania. Szczelność zaworów sprawdza się po wmontowaniu ich do głowicy, przez zalanie kanałów naftą i obserwację w ciągu 3 min. czy nie występują ślady wycieków nafty do komory spalania.

WSTECZ

Junak Pomorski

DALEJ