6.1.4. Sprężyny zaworowe

Na rysunkach S-28 i S-29 pokazane są sprężyny zaworowe z podaniem charakterystyki sprężyn. Sprężyny należy wymienić, gdy wartości sił będą niższe o 10% od dolnej tolerancji, lub w przypadku występowania powierzchniowego rozwarstwienia materiału.

Rys. S-28 Sprężyna zaworowa większa

Rys. S-29 Sprężyna zworowa mniejsza

  6.1.5. Dźwigienki zaworowe

Na rysunku S-30 i rysunku S-31 pokazane są dźwigienki zaworowe.
Naprawa polega na wymianie tulejek, rozwierceniu otowru na podany wymiar i ewentualnej wymianie kamieni współpracujących z trzonkami zaworów. Przy wciskaniu kamieni należy zwrócić uwagę na zróżnicowanie długości czopików i rozstawienie otworów w ramionach.

Rys. S-30 Dźwigienka zworu ssącego kompletna

Kamień współpracujący z trzonkiem zaworu wydechowego ma dłuższy czopik. Ramiona, w które należy wciskać czopy kulowe posiadają odkute stożki.


  6.1.6. Zespół rurek smarujących

Należy sprawdzić drożność przewodów olejowych i dokłądnie przemyć je naftą. O ile będą występowały zakłócenia w przepływie i nie będzie można usunąć przyczyn, zespół rurek wymienić na nowy.


  6.1.7. Montaż głowicy

Części, których naprawa nie została omówiona, w przypadku ich zużycia wymienić na nowe. Głowicę montuje się aż do doprowadzenia jej do stanu zgodnego z rysunkiem S-23 za wyjątkiem pokrywek sprężyn zaworowych 10 i 24 (rys. S-22) oraz korków nad osłonami lasek popychaczy.
Zachować kolejność ważniejszych czynności (rys. S-22):

1. Montować zawory. Po włożeniu zaworu i części 17, 20, 21, 22 i ściśnięciu w przyrządzie SO3-P-1067A założyć łubki zaworowe 23;
2. Sprawdzić szczelność zaworów zgodnie z punktem 6.1.3.;
3. Sprawdzić w wałkach dźwigienek 15 i 12 drożność otworów doprowadzających olej do dźwigienek zaworowych. Założyć na wałek nową uszczelkę 34 i wsuwając wałek do głowicy zakłądać w kolejności części: 33, 32, kompletną dźwigienkę 9 lub 16 i tulejkę 30. Założyć uchwyty 35 i nakrętki mocujące.
   

   Rys. S-31 Dźwigienka zworu wydechowego kompletna

   Zwrócić uwagę na właściwe montowanie wałków dźwigienek zgodnie z wybitymi na kołnierzach cechami ''S'' - ssący, ''W'' - wydechowy (rys. S-89);
4. Założyć osłony dolne popychaczy 2 (rys. S-23);
5. Montować układ rurek smarujących 27 zakładając obustronnie uszczelki 28, dokręcić lekko wkrętki złącza 26.

Przygotować do montażu pokrywę tylną 24 - założyć nową uszczelkę 37 i zmontować zgodnie z przekrojem A-A.


  6.1.8. Cylinder

Celem stwierdzenia zużycia gładzi cylindrowej należy wykonać kilka pomiarów na różnych wysokościach w dwóch płaszczyznach: prostopadłej i równoległej do osi wału.

Rys. S-32 Cylinder Maksymalna stożkowatość i owal średnicy ''D'' - łącznie 0,01

Na podstawie pomiarów oraz oględzin czy gładź nie posiada zatarć lub podłużnych zarysowań, kwalifikuje się odpowiednio cylinder do naprawy. Naprawa cylindra polega na wytoczeniu, a następnie honowaniu na odpowiedni wymiar naprawczy w dostosowaniu do wymiaru i grupy selekcyjnej tłoka. Przy wymianie cylindra na nowy należy dobrać tłok w tym samym wymiarze i grupie selekcyjnej (patrz punkt 6.2.1.).

W załączonej do rysunku tabelce podane są: wymiar nominalny i wymiary naprawcze oraz 3 grupy selekcyjne dla każdego wymiaru. Wymiary średnicy ''D'' cechowane są cyframi na przykład ''7525'' oznacza wymiar nominalny 75,25 czyli pierwszy nadwymiar.
Grupy selekcyjne oznaczone są kropkami, przy czym ilość kropek wzrasta w miarę zwiększania się średnicy. Selekcja jest przeprowadzana co 0,014 mm i dlatego pomiary cylindra po naprawie należy wykonać czyjnikiem mikronowym. Miejsce cechowania grup selekcyjnych jest zaznaczone na rysunku.
Luz między tłokiem a cylindrem przy kojarzeniu według grup wynosi od 0,06 do 0,09 mm.



  6.2. Układ korbowy

Zużywającymi się elementami układu korbowego są: tłok 1 (rys. S-33) pierścienie tłokowe 4, 5 i 6, sworzeń tłokowy 3, elementy łożyska korbowego jak rolki 15, bieżnie rolek 13 i 18, pierścień odległościowy 14 i podkładki oporowe 16.

Rys. S-33 Układ korbowy 1 - tłok, 2 - pierścień zabezpieczający, 3 - sworzeń tłokowy, 4 - pierścień zgarniający, 5 - pierścień uszczelniający, 6 - pierścień uszczelniający chromowany, 7 - tulejka korbowodu, 8 - korbowód, 9 - nakrętka, 10 - koło zębate podwójne, 11 - przeciwciężar lewy, 12 - czop lewy, 13 - pierścień łożyska, 14 - pierścień oddzielający, 15 - rolka 5x8, 16 - podkładka oporowa, 17 - przeciwciężar prawy, 18 - sworzeń korbowodu, 19 - pierścień oddzielający, 20 - koło łańcuchowe, 21 - sprzęgło amortyzatora, 22 - sprężyna, 23 - nakrętka amortyzatora, 24 - wpust, 25 - czop prawy.

  6.2.1. Tłok

Zużycie tłoka występuje na średnicy zewnętrznej, w rowkach na pierścienie i w otworze pod sworzeń tłokowy. Jeżeli zużycia mieszczą się w dopuszczalnych granicach, a płaszcz tłoka nie posiada pęknięć lub rys oraz nieprzekroczony został dopuszczalny luz między tłokiem a cylindrem, można pozostawić tłok do dalszej pracy. Przy naprawie lub wymianie cylindra, tłok należy wymienić na nowy. Otwór na sworzeń tłokowy można rozwiercić rozwiertakiem specjalnym lub nastawnym tylko na jeden nadwymiar śr. 22,1. Operację tę można wykonać na przycieraczce, co jest metodą najbardziej wskazaną, ze względu na mały naddatek na rozwiercanie. Odpowiednio musi być rozwiercona tulejka w korbowodzie. Na rysunku S-34 pokazany jest tłok z tabelą nadwymiarów i grup selekcyjnych średnicy zewnętrznej oraz z tabelą selekcji wymiarów pod sworzeń tłokowy.

Wymiar średnicy odnosi się do pomiaru płaszcza na dolnej krawędzi tłoka w płaszczyźnie prostopadłej do otworu na sworzeń tłokowy, gdyż tłok posiada stożek i owalizację płaszcza.
Przewidziane jest pięć nadwymiarów średnicy zewnętrznej i po 3 grupy selekcyjne co 0,013 lub 0,014 mm, oznaczone kropkami, których ilość wzrasta ze wzrostem średnicy.

Rys. S-34 Tłok

Otwór na sworzeń tłokowy posiada 3 grupy selekcyjne co 0,004 mm oznaczone kreskami. Na denku każdego tłoka jest wybita cecha. Przykład:    ''7500 .. ||''    oznacza:

''7500''	średnica nominalna tłoka o wymiarze 75,00 mm
''..''	druga grupa selekcyjna średnicy zewnętrznej dla danego wymiaru
''||''	druga grupa selekcyjna średnicy otworu na sworzeń tłokowy

W przypadkach nadwymiarów wymiar średnicy będzie większy np. 75,50 - drugi nadwymiar. Przy montażu należy kojarzyć tłoki z cylindrami i sworzniami tłokowymi tymi samymi grupami selekcyjnymi.
Dla tłoków nadwymiarowych przewidziane są pierścienie nadwymiarowe.


  6.2.2. Sworzeń tłokowy

Zasadniczo sworzeń tłokowy należy wymienić z chwilą wystąpienia głośnej pracy (stuków). Na rysunku S-35 podane są grupy selekcyjne dla wymiaru nominalnego i nadwymiarów.

Rys. S-35 Sworzeń tłokowy

Sworzeń tłokowy pierwszego nadwymiaru przewidziany jest do wymiany bez rozwiercania otworu w piaście tłoka i tulejki korbowodu. Sworzeń tłokowy drugiego nadwymiaru wymaga natomiast rozwiercenia na odpowiedni wymiar otworu w tłoku i w tulejce korbowodu.
Ze względu na brak miejsca, sworznie nadwymiarowe nie są cechowane i dlatego należy zwracać uwagę przy zakupie na wymiar podawany i ewentualnie przeprowadzić pomiar przed użyciem do montażu. Grupy selekcyjne oznaczone są malowanymi lakierem kreskami na krawędzi otworu. Ilość kresek wzrasta ze wzrostem wymiaru średnicy sworznia.

---

WSTECZ

Junak Pomorski

DALEJ

---